فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

592

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

ع العين ع - حرف هيجدهم از حروف مبانى و از حروف حَلق مىباشد كه در حساب جُمّل داراى شمارهء 70 است . العائِب - [ عيب ] : آنكه چيزى را عيبدار نمايد . العائِد - ج عُوَّاد و عُود و عَوْد [ عود ] : فا ، عيادت كنندهء بيمار . العائِدَة - ج عُوَّد و عَوَائِد و عائِدات : مؤنّث ( الْعائِد ) است ، - ج عَوَائِد : سود ، احسان و انعام و مهربانى . العائِذ - ج عُوَّذ [ عوذ ] : فا ، ملتجى و پناهنده ، - ج عُوذ و عُوذان و جج عُوذات : ماده آهو و شتر و اسب كه تازه زا باشند . العائِذَة - ج عَوَائِذ و عائِذَات : مؤنث ( العَائِذ ) است . العائِر - [ عور و عير ] : فا ، - مِنَ السِّهَام أَوِ الحِجارَة : سنگ يا تيرى كه پرتاب كنندهء آن شناخته نباشد ، آنكه در چشمانش خاشاك يا چركى باشد ، آنچه كه باعث درد چشم شود ، خاشاك ، درد چشم . العائِر - [ عير ] : آمد و شد كننده ، گشت زننده . العائِرَة - ج عَوَائِر [ عور ] : مؤنث ( الْعَائِر ) است ، بسيارى ؛ « عَينٌ عائِرَةٌ » : چشمى كه در آن خاشاك و چركى رفته باشد . العائِرَة - [ عير ] : مؤنث ( العَائِر ) است ؛ « شَاةٌ عائرةٌ » : گوسفندى كه ميان دو گله سرگردان باشد كه با كداميك همراه شود ؛ « قَصِيدَةٌ عَائِرةٌ » : شعرى كه ميان مردم متداول است . العائِز - [ عوز ] : نيازمند و مستمند . العائِش - [ عيش ] : فا ؛ « هو رَجُلٌ عائِش » : مردى كه در رفاه و زندگى خوش باشد . العائِص - [ عوص ] : سختى و نيازمندى . العائِض - [ عوض ] : عوض ، جانشين . العائِط - ج عُوط و عِيط و عُيَّط و عُوطَط و عِيطَات [ عيط ] : فا ، فرياد كننده . العائِف - [ عيف ] : فا ، آنكه از چيزى ناپسنديده اجتناب ورزد ، آنكه بوسيلهء پرنده و غيره فال بگيرد . العائِق - ج عَوَائِق و عُوَّق [ عوق ] : فا ، آنچه تو را از كارى كه دارى باز دارد ؛ « عَوَائِقُ الدَّهر » : گرفتاريهاى روزگار . العائِقَة - ج عَوَائِق [ عوق ] : مؤنث ( العَائِق ) است ، آنچه كه بازدارنده كارى باشد . العائِل - [ عول ] : فا ، عيالمند . العائِل - ج عالَة و عُيَّل و عِيل و عَيْلَى [ عيل ] : فا ، نيازمند و مستمند . العائِلَة - [ عول ] : مؤنث ( العَائِل ) است ؛ « عَائِلةُ الرَّجُل » : همسر و فرزندان و افراد تحت تكفل و فاميل پدرى مَرد . العائِم - [ عوم ] في الماء : شناگر ، شنا كننده . العائِن - [ عين ] : چشم زخم زننده . العائِه - [ عوه ] : آنكه به كشتزار يا به دام و ستوران او آفت وارد شده باشد . عابَ - - عَيْباً [ عيب ] الشيءُ : آن چيز عيبدار شد ، - الشَّيْءَ : آن چيز را عيبدار كرد ، - فُلاناً : او را به عيب و بدى نسبت داد . العابِث - شوخ و بازيگر ، آنكه مسائِل مذهبى و جز آن را بازيچه شمارد . العابِد - ج عَبَدَة و عُبَّاد و عَابِدون : نيايشگر ، خدمتگزار ، راهب مسيحى . العابِدَة - ج عابِدَات و عَوَابِد : مؤنث ( العَابِد ) است . العابِر - ج عَابِرون و عُبَّار : فا ، نظارت كننده بر چيزى ، گذشته ؛ « دَخَلَ عَابِر سَبيلٍ » : مسافرى بدون توقف آمد و رفت ؛ « صاروخٌ عابرُ القارَّات » : موشك قاره پيما . العابِل - ج عُبَّل : فربه ، تنومند . العابُور - پَرندِگانى كه از كشورها مىگذرند و اندكى در آنجا مىمانند و باز مىگردند مانند سبز قبا و قُمرى و كبوتر دشتى و جز آنها . عاتَبَ - عِتَاباً مُعَاتَبَةً [ عتب ] ه على كذا : او را بر چيزى مَلامت و سرزنش كرد ، - ه : او را نكوهش كرد . العاتِق - ج عَوَاتِق و عُتَّق : آنكه از بندگى و بردگى آزاد شده باشد ، شراب خوب ، شراب كهنه ، مشك فراخ ، دختر نو بالغ و نورس ، كمان كهنهء سرخ رنگ ، - ( ع ا ) : شانهء انسان ؛ « اخَذَه عَلَى عَاتِقِه » : خود را ملزم به آن دانست ؛ « الْقَى الْمَسْئُولِيَّةَ عَلَى عَاتِقِه » : ويرا عهده دار مسئوليت نمود ، مسئوليت از او خواست ، « عاتِقُ الثُّريّا » : نام ستاره ايست در آسمان . العاتِقَة - كمان كهنه و سرخ رنگ . العاتِمَات - « النجومُ العاتِمَات » : ستاره‌ها كه بر اثر گرد و غبار هوا كم نور شوند .